Cả hai quan điểm đều có phần đúng - đó là vấn đề về cách nhìn nhận:

**Quan điểm 1 (Doanh thu giảm):** Đúng về mặt kỹ thuật. Doanh thu từ phí của Ethereum thực sự đã giảm đáng kể so với đỉnh cao năm 2021, phần lớn do hoạt động onchain sụt giảm sau khi thị trường gấu xuất hiện.

**Quan điểm 2 (Phí giảm do scaling):** Cũng đúng. Những nỗ lực scaling (Layer 2, sharding, EIP-4844 v.v.) đã giúp giảm chi phí giao dịch đáng kể trên Ethereum mainchain.

**Sự thật toàn diện:**
- Hoạt động onchain đã giảm (yếu tố chính ảnh hưởng đến doanh thu)
- Phí trên mỗi giao dịch cũng đã giảm do scaling improvements
- Cả hai đều góp phần vào việc doanh thu giảm

Vì vậy, không phải "OR" (hoặc) mà là "AND" (và). Doanh thu giảm là kết quả của cả việc giảm hoạt động lẫn giảm chi phí mỗi giao dịch - không phải chỉ một yếu tố duy nhất.