📍Venezuela - một chuỗi nhân quả khép kín

🔸Dầu mỏ tạo ảo giác năng lực (1999–2012)
- Venezuela với trữ lượng 17% toàn cầu, vượt qua cả Saudi Arabia.
- Giai đoạn Hugo Chávez cầm quyền cũng là chu kỳ giá dầu tăng mạnh toàn cầu đã kéo GDP Venezuela tăng vọt, đạt đỉnh ~$350B
Vấn đề là:
- Không có dấu hiệu tăng trưởng công nghiệp
- Không có cải thiện năng suất
- Không đa dạng hóa xuất khẩu
-> Nền kinh tế tăng trưởng mạnh nhờ yếu tố ngoại sinh là giá dầu, giá dầu tăng quá nhanh đã che mờ hiệu quả sự dụng vốn của nhà nước, tiêu dùng nội địa sôi động đã giấu đi năng suất lao động giảm mạnh. Tăng trưởng GDP ko kéo theo nền tảng sản xuất. Cái bẫy "giàu lên bởi tài nguyên" đã làm chính quyền không thực hiện cải cách.

🔸Dòng tiền bán dầu cũng là nguyên nhân làm nền kinh tế bị lũng đoạn
- Ngoại tệ thu được từ dầu đã khiến đồng nội tệ mạnh một cách không cần thiết
- Nhập khẩu rẻ hơn sản xuất trong nước
- Sản lượng nông nghiệp Venezuela tạo đỉnh ở đáy giá dầu năm 2009
-> Nền kinh tế hình thành mô hình bán dầu để nhập khẩu tất cả mọi thứ còn lại. Không có động lực can thiệp từ nhà nước đã khiến nền kinh tế sản xuất nội địa bị bóp chết.

🔸Cảm giác giàu có tạm thời khi giá dầu cao kỉ lục đã khiến nhà nước thậm chí thay cải cách bằng phân phối
- Ngân sách quá rủng rỉnh nhờ bán dầu -> áp lực cải cách biến mất
- PDVSA bị chính trị hóa khi doanh thu bị rút ruột, bảo trì và tái đầu tư cho hệ thống lọc dầu và đường ống sản xuất bị cắt giảm.
- Cuộc đình công dầu 2002 vốn đã phá huỷ đội ngũ kĩ thuật cốt lõi (để thay thế bằng nhân sự trung thành với chính phủ)
-> Dầu mỏ bị chính trị hoá để bảo vệ quyền lực cho 1 nhóm lợi ích, một nước đi vào lòng đất.

🔸Dữ liệu nhập khẩu dầu của Mỹ từ Venezuela cho thấy xuất khẩu Venezuela đạt đỉnh cuối ở đầu những năm 2000s
-> Giảm dần từ sau khi Chávez lên nắm quyền. Việc Mỹ trừng phạt năm 2017 chỉ là đổ thêm dầu vào lửa, không phải là nguyên nhân khởi phát. Sản lượng giảm vì Venezuela đã mất dần năng lực khai thác, không phải vì thị trường.

🔸Mọi thứ dẫn trở nên rõ ràng kể từ khi giá dầu đạt đỉnh sau 2014:
- Giá dầu toàn cầu sập
- Venezuela mất nguồn thu ngoại tệ nhưng không còn ngành nào thay thế, sản lượng dầu không phục hồi vì lý do ở trên
- Nhà nước in tiền để vá ngân sách kéo theo vòng xoáy siêu lạm phát
- Nền kinh tế đã hoàn toàn sụp đổ theo nghĩa đen.
- Phần còn lại là lịch sử.

Nền kinh tế tăng trưởng mạnh nhờ yếu tố ngoại sinh là giá dầu, trong năng lực kinh tế thực lại là khả năng tổ chức sản xuất, phân bổ vốn, duy trì sự điều tiết cần thiết của thể chế và ít biến động ngay cả khi điều kiện bên ngoài thay đổi - lại không được cải thiện.
Đây là lý do chúng ta không nên tự hào rừng vàng, biển bạc nhiều tài nguyên, khoáng sản, vì đó chưa bao giờ phản ánh năng lực kinh tế bền vững. Venezuela còn dầu không? Có.
Nhưng năng lực khai thác dầu không thể tái tạo nhanh chóng 1 sớm một chiều, khi Venezuela đã bỏ qua thời cơ ngàn vàng để cải thiện nó và nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế