Năm 2025, token Layer1 đồng loạt giảm mạnh, nhưng cơ bản vẫn chưa sụp đổ: Vấn đề của chuỗi công khai L1 nằm ở đâu?

Năm 2025, token của các chuỗi công cộng Layer-1 (L1) đã gặp phải cú sụt giảm mạnh, hiệu suất giá vượt xa thị trường, gây ra cuộc thảo luận rộng rãi về việc “L1 đã đi đến hồi kết chưa”. Tuy nhiên, dựa trên dữ liệu trên chuỗi và hành vi người dùng, đợt giảm này có vẻ như là một sự định giá lại hơn là sự sụp đổ về cơ bản.

Theo báo cáo phân tích của Schizoxbt phát hành ngày 25 tháng 12, phần lớn các token L1 chính đều ghi nhận sự giảm mạnh trong năm 2025. Ethereum giảm 15,3% trong cả năm, Solana giảm 35,9%, Avalanche và Sui đều giảm hơn 67%. TON thể hiện kém nhất, giảm tới 73,8% trong năm. Trong số các L1 chính, chỉ có BNB và TRX ghi nhận tăng ngược xu hướng, lần lượt tăng 18,2% và 9,8%. Điều này cho thấy, trong bối cảnh thị trường chủ đạo là tâm lý tránh rủi ro, quy mô vốn hóa đã khó có thể hỗ trợ hiệu quả cho giá token.

Tuy nhiên, giá không phản ánh toàn bộ thực tế. Dữ liệu về doanh thu và phí giao dịch trên chuỗi cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác. Dữ liệu của Token Terminal cho thấy khả năng kiếm tiền của mạng Layer-1 chưa có dấu hiệu suy giảm rõ rệt. Trong 365 ngày qua, Tron đứng đầu với khoảng 3,5 tỷ USD doanh thu trên chuỗi; Ethereum đạt khoảng 305 triệu USD, Solana khoảng 207 triệu USD. Về phí giao dịch, Solana tích lũy khoảng 699 triệu USD, Ethereum khoảng 549 triệu USD, BNB Chain cũng tạo ra khoảng 260 triệu USD doanh thu phí, cho thấy giá trị thực tế của chúng vẫn còn vững chắc.

Mức độ hoạt động của người dùng cũng không có sự mất mát lớn. Số địa chỉ hoạt động hàng tháng của BNB Chain khoảng 59,8 triệu, Solana khoảng 39,8 triệu, NEAR đạt 38,7 triệu. Số địa chỉ hoạt động của Sei Network đã vượt quá 10 triệu, gần bằng mức của Bitcoin, trong khi Ethereum ổn định quanh 9,3 triệu. Dữ liệu cho thấy, mạng Layer-1 vẫn còn đáp ứng nhiều nhu cầu giao dịch thực tế.

Tổng thể, nguyên nhân chính khiến giá token L1 giảm trong năm 2025 là do sự suy giảm của phí kỳ vọng đầu cơ, chứ không phải là mạng lưới mất đi khả năng cạnh tranh. Vốn đang tập trung trở lại vào các chuỗi công cộng có thể duy trì lượng giao dịch, phí và doanh thu trên chuỗi. Đối với các nhà đầu tư quan tâm đến cơ bản của Layer-1, giá trị dài hạn của token L1 và các trường hợp sử dụng thực tế của blockchain, giai đoạn này có vẻ như là sự cân bằng lại sau bong bóng chứ không phải là kết thúc cuối cùng.